Jak skalibrować klucz dynamometryczny?

6 grudnia 2021 Porady

Producenci często podają moment obrotowy wymagany do dokręcenia śruby.

Klucze dynamometryczne są doskonałym narzędziem do tego celu. Kiedy usłyszysz kliknięcie, ustaw moment obrotowy i zwolnij klucz. Czasami jednak może się zdarzyć, że klucz nie jest wyregulowany. Jak skalibrować klucz dynamometryczny?

Co to jest klucz dynamometryczny?

Klucz dynamometryczny służy do dokręcania śrub z określonym momentem obrotowym. Ten moment obrotowy, znany również jako moment w świecie fizycznym, jest iloczynem przyłożonej siły i długości narzędzia. Jest on wynikiem momentu obrotowego przyłożonego do śruby i długości samego klucza. Warto go mieć, jeśli wymagana jest precyzja. Najczęściej klucz dynamometryczny jest używany do:

  • rowerze,
  • motocykli,
  • kół,
  • głowic,
  • świece żarowe
  • paski rozrządu,
  • inne części samochodowe.

Każdy z nich ma inną wartość graniczną momentu obrotowego. Najsłabszy moment obrotowy jest stosowany do dokręcania śrub przy 10 Nm. Jest to bardzo mała siła, która odpowiada sile, jaką przyłożylibyśmy do danego elementu za pomocą palców. To narzędzie jest najtańsze, ale do bardziej profesjonalnych zastosowań warto zainwestować w elektroniczny klucz dynamometryczny.

dynamometryczny

Klucz dynamometryczny - Jaka siła jest najlepsza do jakich zastosowań?

Zastosowanie określi rodzaj klucza dynamometrycznego, którego potrzebujesz. Do śrub rowerowych potrzebny będzie inny moment obrotowy niż do silników samochodowych. Amatora zadowoli narzędzie, którego zakres momentu obrotowego mieści się w przedziale 10-210 Nm. Ważne jest, aby zwrócić uwagę na firmę, która wyprodukowała klucz, który chcemy kupić. To właśnie firmy produkują najbardziej popularne klucze dynamometryczne:

  • Yato,
  • Jonnesway,
  • Proxxon.

Nadają się one do użytku komercyjnego. Takie klucze dynamometryczne sprawdzą się zarówno w wulkanizacji, jak i w przydomowym garażu. Choć najdroższe produkty oferują ostatni producenci, w sprzedaży dostępne są narzędzia w cenie kilku tysięcy złotych. Jaka jest różnica między kluczami, które kosztują kilkaset złotych, a takimi, które kosztują kilka tysięcy? Rozpiętość jest na pewno duża. Nawet moment obrotowy 10 000 Nm może być osiągnięty przez najdroższe klucze. Certyfikat kalibracji jest wymagany, aby mieć pewność, że odczyty klucza są dokładne i nie spowodują uszkodzenia łbów śrub w wyniku przeciążenia. Bez problemu można znaleźć przyzwoite narzędzie, które będzie pasowało do większości zastosowań już za 200 zł.

Jak skalibrować klucz dynamometryczny

Klucz dynamometryczny należy kalibrować co najmniej raz w miesiącu lub po 5000 użyć. Istnieją trzy możliwości. Najlepszym sposobem, aby mieć pewność, jest oddanie narzędzia do zaufanego serwisu, który to zrobi. Koszt będzie wynosił od kilkudziesięciu do kilkuset złotych, ale dostaniemy gwarancję oraz świadectwo wzorcowania. Inną opcją jest specjalne urządzenie, które pozwoli nam na kalibrację w domu. Taka maszyna kosztuje około tysiąca złotych. Warto w nią zainwestować, jeśli zależy nam na dokładności naszego narzędzia. Możesz również wykonać swój własny system pomiarowy za kilka monet. Chociaż nie da Ci on 100% gwarancji, będzie wystarczający do użytku domowego.

Jak zbudować własne urządzenie pomiarowe do kalibracji klucza dynamometrycznego?

Ten rodzaj systemu pomiarowego opiera się na stworzeniu nieco mniej dokładnej wagi szalkowej. Wykonajmy rurkę z metalu, a do uchwytu przymocujmy sznurek lub linę. Huśtawka ta powinna być zawieszona tak, aby nie dotykała podłoża, ścian, ani innych przedmiotów. Na jednym końcu rurki należy zawiesić odważnik o wadze 10 kg. Jeśli masz profesjonalne odważniki lub 10 paczek cukru, soli lub mąki, najlepiej ich użyć. Jeśli chcemy, aby waga była dokładna, należy ją podeprzeć zwykłą wagą, w miarę możliwości elektroniczną. Waga nie powinna być wyświetlana na wadze, ale powinna być podparta. Waga powinna wskazywać nieco mniej niż 10 kg. Klucz dynamometryczny montujemy na przeciwległym ramieniu huśtawki i ustawiamy żądaną wartość. Zwróćmy uwagę na aktualną wartość skali, gdy usłyszymy kliknięcie. Moment przyłożonej siły określamy na podstawie różnicy pomiędzy tymi odczytami a długością klucza. Jeśli odczyty różnią się od ustawień naszego narzędzia, należy skalibrować klucz o odpowiednią wartość.

To narzędzie nie jest wymagane we wszystkich warsztatach. Do użytku domowego dobrze sprawdzi się zwykła wersja tego narzędzia. Klucz dynamometryczny może być używany do odkręcania wszystkich rodzajów śrub. Jest to możliwe, ale nie jest niezbędne. Czasami lepiej jest użyć zwykłego imbusa. Daje nam to większą kontrolę i zmniejsza szansę na zbyt mocne dokręcenie śruby. Może być bardzo przydatny w warsztatach samochodowych i wulkanizacyjnych.

 

6 grudnia 2021 Porady